Hoi levensgenieters, Januari is alweer voorbij. Februari is de maand de maand die veel goede voornemens niet overleven. De sportschool wordt rustiger, de agenda raakt voller, en de motivatie neemt af. En gaat het niet zoals gepland, maar waar komt dit door? Halverwege je goede voornemens sta je niet op een kruispunt tussen slagen of falen. Je staat op een meetpunt. En meten zonder oordelen is weten! Dit blog gaat niet over opnieuw beginnen of jezelf wat verwijten, maar om analyseren en observeren. Eerlijk, nieuwsgierig en zonder schuldgevoel. Want gedrag zegt veel, maar biedt niet de oplossing.

Waarom evalueren snel voelt als falen?

Veel goede voornemens mislukken niet door en gebrek aan motivatie, maar omdat de doelen zijn gebouwd zonder fundament: het idee dat motivatie een eigenschap is. Iets wat je “hebt” of “mist”. In de gedragspsychologie weten we al lang dat motivatie contextgevoelig is en ontstaat op basis van de volgende drie factoren:

• Autonomie: het gevoel dat je zelf kiest
• Competentie: het gevoel dat je iets kán
• Verbondenheid: het gevoel dat je het ergens voor doet

Wanneer een voornemen halverwege niet meer voltehouden is, betekent dat meestal dat één van deze drie factoren onder druk staat. Niet dat jij het probleem bent, maar dat de omstandigheden zijn veranderd. Evalueren zonder schuldgevoel vraagt daarom een andere vraag. Niet: “Waarom heb ik dit niet volgehouden?”
Maar: “Wat maakte dit in het begin logisch, en wat maakt het nu lastig?”

Dit is systematisch denken toegepast op je eigen leven.

Niet ‘opnieuw beginnen’

Het idee van “opnieuw beginnen” suggereert dat alles wat je tot nu toe deed, waardeloos is, maar je begint niet bij het startpunt. Je hebt nieuwe inzichten Alsof alleen perfect gedrag telt. In werkelijkheid werkt verandering cumulatief. Elk inzicht telt mee, ook als het voortkomt uit iets dat niet lukte.

Misschien hield je drie weken een routine vol. Dat is geen mislukking. Dat is data.
Misschien werkte het alleen op rustige dagen. Dat zegt iets over je energie, niet over je discipline. Misschien voelde het als een verplichting in plaats van een keuze. Ook dat is informatie. Evalueren zonder schuldgevoel betekent: niets weggooien., maar alles gebruiken wat je tot nu toe hebt bereikt.

Drie praktische tips voor een effectieve evaluatie

1. Vervang “volhouden” door “waarnemen”

Stop tijdelijk met proberen het gedrag te veranderen. Ga één week alleen observeren.

• Wanneer lukt het wél?
• Wanneer niet?
• Wat is er dan anders aan je dag, je omgeving, je stemming?

Schrijf het op zonder verklaringen of conclusies. Geen “ik ben lui”, geen “ik faal altijd”. Alleen feiten. Je brein is verrassend goed in patronen herkennen, zolang je kritisch blijft. Vaak zie je dan iets eenvoudigs: te hoge intensiteit, te weinig herstel, of een moment op de dag dat structureel niet past.

2. Maak het voornemen minder consequent

Veel mensen reageren op haperende voornemens door ze zwaarder te maken: strengere regels, meer druk, hogere eisen. Dat werkt meestal niet. Probeer het tegenovergestelde. Maak kleine stappen.

Niet: “Ik moet drie keer per week sporten.”
Maar: “Ik trek drie keer per week mijn sportkleding aan en beweeg minimaal vijf minuten.”

Dit verlaagt de drempel voor competentie. Je brein ervaart succes, en succes is brandstof. Consistentie ontstaat niet uit heroïsche inspanning, maar uit herhaalbaarheid.

3. Onderzoek je ‘waarom’

Het waarom waarmee je in januari begon, is niet per definitie het waarom dat je in februari nodig hebt. Vraag jezelf af:

• Wat hoopte ik dat dit me zou opleveren?
• Is dat nog steeds relevant?
• Of is mijn leven inmiddels anders?

Soms ontdek je dat het doel niet meer klopt. Dat is geen zwakte, maar afstemming. Mensen groeien, omstandigheden verschuiven. Goede voornemens mogen meebewegen.

Tot slot

Evalueren zonder schuldgevoel is een vorm van zelfzorg. Verandering gaat zelden in rechte lijn. Je hoeft niet alles overboord te gooien. Je hoeft alleen te kijken, en serieus te nemen wat je ziet. Iedereen kan zijn leven dagelijks een klein beetje verbeteren, dus herken jij jezelf of iemand die vastloopt in het behouden van zij goede voornemens? Laat een bericht achter en wie weet kan ik je verder helpen.