Hoi levensgenieters, Januari voelt als frisse start. De feestdagen zijn voorbij, maar de dagen zijn nog fris en we spenderen veel tijd binnen. Dit is de perfecte periode om nieuwe doelen te stellen en betere gewoontes aan te leren. Maar hoe voorkom je dat de goede voornemens na drie weken alweer de deur uit zijn? Hoe voorkom je een jojo-effect en bouw je aan duurzame groei? Het succes van gedragsverandering wordt bepaald door verschillende factoren. Hier zijn een aantal handvatten die jou kunnen helpen door middel van realistische stappen, reflectie en de nodige theorie.
Waarom zijn goede voornemens lastig vol te houden?
Op 1 januari is de motivatie die gebruikelijk is bij de jaarwisseling hoog. Veel mensen zijn er mee bezig dus het is makkelijk om de motivatie te behouden. Maar zodra het leven weer druk wordt, blijken die goede voornemens meestal niet stevig genoeg verankerd te zijn. Motivatie is net als benzine: Het laat je rijden totdat het op is, maar als het op is dan zal je toch moeten bij tanken en dan is het belangrijk dat je weet waar je heen gaat en waarom je de prijs betaald voor die belachelijk dure benzine😉. Daarom werkt het niet om jezelf eindeloos te pushen zonder structuur. Een duurzame verandering komt voort uit gewoontes waar je brein niet voortdurend zich afvraagt of je zin hebt of niet. Je kunt de afweging gelijk maken, omdat je weet waarvoor je het doet.
Gewoontes bouwen met de juiste strategie
Gedragspsychologen stellen dat het niet gaat om spectaculaire sprongen, maar om kleine, consistente stappen. Gewoontes zijn als olifantenpadjes in een bos: hoe vaker je erover loopt, hoe dieper het spoor wordt.
Een paar principes die echt helpen:
- Maak het klein genoeg zodat het geen moeite kost om het te doen
In plaats van “elke dag een uur sporten”, begin met “10 minuten beweegmoment vandaag”. Kleine stappen voelen haalbaar en bouwen momentum. - Vier kleine successen.
Elke stap vooruit verdient erkenning – zelfs de mini’s. Je brein leert zo dat verandering iets positiefs is. - Meet je voortgang zonder oordeel
Gebruik een checklist, app of dagboek of een moment in de week om te reflecteren. Zien hoe vaak je iets doet geeft inzicht en bouwt motivatie op. - “Habit stacking” Koppel een extra gewoonte aan iets wat je al doet
Bij het opstaan eerst een glas water voordat je koffiedrinkt, Vitamines klaarzetten zodat je deze voor het tandenpoetsen kan innemen of na het tandenpoetsen 5 minuten stretchen.
Wetenschap voor succesvolle gedragsverandering met handige tools
Ons brein houdt van voorspelbaarheid. Nieuwe routines voelen onnatuurlijk aan, want het brein houdt vast aan bekende patronen. Maar na verloop van tijd begint een nieuw gedrag automatisch te voelen – dat is het moment waarop een gewoonte ontstaat.
Belangrijke inzichten uit onderzoek:
- Omgeving maakt of breekt je: Je omgeving kan je helpen of hinderen. Leg je sportschoenen klaar, verwijder snacks uit zicht, maak je bureau aan het begin van de dag schoon.
- Emotionele waarde: Verbinding met waarom je iets wilt maakt je veerkrachtiger. Wil je gezonder leven voor je energie? Meer rust? Betere relaties? Bewaar dat “waarom” als je kompas.
- Uitstel saboteert momentum: Hoe langer je wacht, hoe makkelijker het is om te vergeten te beginnen. Zet vandaag nog een eerste simpele stap.
Reflectievragen om 2025 af te sluiten
Voordat je vooruitkijkt, is het goed om te begrijpen waar je vandaan komt. Reflectie brengt helderheid. Denk eens rustig na bij deze vragen:
- Wat ging goed het afgelopen jaar?
- Welke situaties of gewoontes gaven me energie, en welke putten me uit?
- Waar ben ik trots op, ook al waren het kleine stappen en wat wil ik loslaten omdat het niet meer past?
Neem even de tijd om dit op te schrijven. Schrijven maakt gedachten tastbaar.
Je Nieuwe Jaar Beginnen met Richting
Goede voornemens worden geen lege plannen als je ze koppelt aan een plan dat past bij wie je werkelijk bent. Richt je op kleine, betekenisvolle stappen, sta jezelf toe om te groeien, te leren en af en toe opnieuw te beginnen. Ik heb de tijd genomen om een moodboard met mijn partner te maken. Dit heeft mij een uur gekost en hierdoor heb ik duidelijk wat ik het komende jaar zou willen bereiken. Het is geen keiharde bucketlist voor 2026, maar puur om de juiste kant op te gaan.
Januari is het eerste hoofdstuk. Maar de kunst van een bewuste levensstijl is dag na dag, stap voor stap leven in plaats van sprinten. Neem de tijd om na te denken en jezelf voor te bereiden, zodat jij ook vanaf januari kan werken aan het leven waar jij blij van wordt!
